Geri

Medeniyet Üniversitesi’nde ile TÜBİTAK 1003 Projesi Ortaklığı

Medeniyet Üniversitesi’nde görev alan Prof.Dr. Sadrettin Pençe’nin yürütücülüğünü yaptığı ‘’Eroin Bağımlı Beyin Dokusunda Moleküler Mekanizmalar’’ başlıklı Tübitak 1003 projesinde merkezimizde görev alan Dr. Öğr. Üyesi Esra Güzel Tanoğlu  araştırmacı olarak görev almaktadır.

 

Eroin bağımlılığı genetik, epigenetik birçok sistemi etkileyen nöropsikiyatrik hastalıklardan biridir. Eroin bağımlılık oluştururken beyindeki bazı genlerin ekspresyonunu etkileyerek insan beynindeki moleküler mekanizmaları değiştirir. Farklı disiplinlerde yapılan çalışmalarla bağımlılığın karışık orijini açıklanmaya çalışılmaktadır. Ancak eroin bağımlılığı sonucunda beyin dokusunda meydana gelen değişiklikler moleküler düzeyde tam olarak aydınlatılamamıştır. Son yıllarda geliştirilen modern moleküler tekniklerden biri olan PCR-Array yöntemi ile yaklaşık 2000 civarındaki mikroRNA geninin kantitatif olarak ekspresyon analizini yapmak mümkündür. Geliştirilen mikroarray yöntemleri ile de ayni anda tüm genomda eksprese olan genlerin mRNA’ları kantitatif olarak analiz edilmektedir. Gen ekspresyonlarını etkileyen promotor bölgelerdeki metilasyona bağlı epigenetik değişiklikler de yine mikroarray yöntemiyle tespit edilebilmektedir.

Çalışmada bağımlılık sonrası ölen kişilerin otopsi sonrası beyin hücrelerinde ve bağımlı model oluşturulmuş deney hayvanlarında hem mikroRNA hem de mRNA düzeyinde, meydana gelen ekspresyon farklılıklarını bulmak ve tüm genom metilasyon profili analizi ile epigenetik değişikliklerin de tespit edilmesi amaçlanmaktadır.

Proje kapsamında sırasıyla şu işlemler yapılacaktır:

Eroin bağımlısı olarak ölen kişilerin beyinlerinin, frontal korteks, striatum ve hipokampus,  nucleus accumbens, VTA, lokus seruleus ve BOS’tannumune alınır.

Beyin dokusundan mikroRNA izolasyon sonrası  mikroRNA Expresyon Analizi yapılır. Beyin dokusundan mRNA izolasyon sonrası  tüm genom mRNA Expresyon Analizi yapılır. Beyin dokusundan DNA izolasyon sonrası mikroarray yöntemi ile  tüm genom  metilasyon profili taranır.

Proteomiks analizleri ile RNA interferans sonrası değişen protein profilinin analizi. 30 adet sıçanda eroin bağımlılık modeli oluşturulur .

İnsanda analiz edilen bölgeler için sıçanlarda da  mRNA ve mikroRNA ekspresyon analizleri yapılır. Biyoinformatik analizler ile bağımlıklıkta rol oynayan genleri ve proteinleri tespiti. Bu işlemler sayesinde insan beyninde eroin bağımlılığında değişen ancak henüz aydınlatılamamış moleküler mekanizmalara dair ipuçları elde edilmiş olacaktır. Bu ipuçları potansiyel olarak eroin bağımlılığına yönelik tedavi stratejilerinin geliştirilmesinde kullanılacaktır. Tedavi yolları geliştirilmesinde için model olacak çalışmamızla eroin bağımlısı kullanıcı sayısının azaltılmasına ve eroin kullanımı azaltımına zemin hazırlanabilecektir. Çalışmamızın bilimsel değerinin olmasının yanında sosyoekonomik bir değere de sahip olarak başta ülkemize olmak üzere dünya literatüre ve ekonomisine katkı sağlayacak niteliktedir.